UAE rời OPEC: Thách thức đối với vai trò và tương lai của OPEC

Từ ngày 1/5, Các Tiểu Vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) sẽ rời Tổ chức Các nước Xuất khẩu Dầu mỏ (OPEC). Điều này đặt ra thách thức lớn đối với vai trò của OPEC khi thị trường dầu mỏ đang biến động.

Trong thông báo ngày 28/4, UAE cho biết sau khi rời tổ chức, nước này vẫn theo đuổi mục tiêu lâu nay là tăng dần sản lượng dầu thô một cách có kiểm soát, tùy theo nhu cầu và diễn biến thị trường.

Theo CNBC, quyết định của UAE xuất phát từ việc nước này đã đầu tư lớn để nâng năng lực khai thác nhưng không muốn tiếp tục bị giới hạn bởi hạn ngạch của OPEC, vốn được thiết lập nhằm giữ giá dầu ở mức cao.

Số liệu của Cơ quan Năng lượng quốc tế (IEA) cho thấy trong tháng 3-2026, UAE khai thác khoảng 2,37 triệu thùng/ngày, trong khi năng lực có thể đạt 4,3 triệu thùng/ngày. Nước này cũng đặt mục tiêu nâng công suất lên 5 triệu thùng/ngày vào năm 2027.

Một yếu tố khác là nhiều chuyên gia cho rằng nhu cầu dầu có thể chạm đỉnh trong vài năm tới trước khi thế giới chuyển dần sang năng lượng tái tạo. Điều đó đồng nghĩa lượng dầu còn dưới lòng đất có thể có giá trị lớn hơn ở hiện tại so với tương lai, khi nhu cầu giảm xuống. AP nhận định việc duy trì sản lượng thấp có thể khiến các nước đánh mất cơ hội thu lợi nhuận.

Quyết định trên được đưa ra sau nhiều tuần Iran, một thành viên khác của OPEC, tiến hành các đợt tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái nhằm vào UAE. Cùng với đó, việc eo biển Hormuz bị phong tỏa đã cản trở xuất khẩu dầu của UAE và đe dọa nền tảng kinh tế nước này. Dù vậy, UAE bác bỏ việc chiến sự là nguyên nhân khiến họ rời OPEC.

Bộ trưởng Năng lượng UAE Suhail al-Mazrouei nói với CNBC rằng thời điểm rời OPEC được chọn để hạn chế tối đa gián đoạn đối với các nước sản xuất khác trong nhóm. Theo một số chuyên gia, động thái của UAE nhiều khả năng sẽ không tác động lớn tới thị trường trong năm tới, đặc biệt khi eo biển Hormuz vẫn chưa được khai thông. Tuy nhiên, việc này có thể làm suy yếu sự gắn kết giữa các nhà sản xuất, từ đó tạo áp lực khiến giá dầu giảm về sau trong giai đoạn dư cung.

Một số nhà phân tích cảnh báo nếu các nước đang tuân thủ hạn ngạch cảm thấy bất mãn với những thành viên không chấp hành trong OPEC, có thể sẽ xuất hiện thêm các trường hợp rời tổ chức như UAE. Về dài hạn, kịch bản đó có nguy cơ làm OPEC suy giảm vai trò như một liên minh dầu mỏ và giảm tầm ảnh hưởng trên thị trường. Trước UAE, Qatar, Ecuador và Angola cũng đã rời tổ chức này trong những năm gần đây do không hài lòng với hạn ngạch hoặc thay đổi ưu tiên quốc gia; Angola rời năm 2024, còn Qatar chấm dứt tư cách thành viên từ năm 2019.

uae_opec
Ảnh minh họa

Trong thời gian tới, một số nước có thể cân nhắc rời OPEC và OPEC+ khi ngày càng khó chấp nhận các hạn chế về sản lượng. Ông Matt Smith, chuyên gia của Công ty Phân tích Kpler (Bỉ), cho rằng Kazakhstan là ứng viên đáng chú ý do liên tục khai thác vượt hạn ngạch. Nigeria cũng được nhắc đến khi nước sản xuất dầu thô lớn nhất châu Phi đang ưu tiên lọc dầu trong nước, qua đó giảm phụ thuộc vào xuất khẩu và không còn muốn bị ràng buộc bởi hạn ngạch.

Ở một diễn biến khác, các cuộc đàm phán cấp cao về thúc đẩy chuyển đổi khỏi nhiên liệu hóa thạch đã diễn ra tại TP Santa Marta, Colombia trong hai ngày 28 và 29/4. Hội nghị có sự tham gia của bộ trưởng và quan chức cấp cao từ hơn 50 quốc gia, tập trung vào các biện pháp giảm phụ thuộc vào dầu mỏ, khí đốt và than đá để chuyển sang những nguồn năng lượng sạch hơn.

Bình luận