Tin tứcDịp nghỉ lễ, nhu cầu thuê xe tự lái để về quê, đi du lịch hoặc phục vụ việc đi lại tại nơi đến thường tăng cao, khiến thị trường cho thuê xe trở nên sôi động hơn. Tuy nhiên, để hạn chế các rắc rối có thể phát sinh trong quá trình thuê và sử dụng xe, người thuê cần lưu ý một số vấn đề quan trọng.
ThS - Luật sư Đặng Thị Thúy Huyền, Đoàn Luật sư TP.HCM, cho biết một trong những nội dung thường xuyên phát sinh tranh chấp là tiền đặt cọc. Trong nhiều giao dịch, điều khoản này chỉ được ghi nhận sơ sài, không làm rõ mục đích bảo đảm, điều kiện hoàn trả hoặc căn cứ khấu trừ. Trong khi đó, Điều 328 Bộ luật Dân sự 2015 quy định đặt cọc là một biện pháp bảo đảm có hậu quả pháp lý rõ ràng, gắn với việc giao kết và thực hiện hợp đồng. Khi các bên không có thỏa thuận cụ thể, khoản tiền cọc rất dễ trở thành đối tượng tranh chấp.
Ngoài ra, trách nhiệm bồi thường khi xảy ra hư hỏng hoặc tai nạn cũng là vấn đề đáng lưu ý. Điều 584 và Điều 585 Bộ luật Dân sự 2015 quy định việc bồi thường phải căn cứ vào thiệt hại thực tế, lỗi và mối quan hệ nhân quả. Tuy nhiên, nếu không có chứng cứ thể hiện tình trạng xe tại thời điểm bàn giao, việc xác định lỗi sẽ gặp nhiều khó khăn, từ đó dẫn đến tranh chấp không chỉ về mức bồi thường mà còn về việc ai là người phải chịu trách nhiệm.
Một rủi ro khác là vi phạm giao thông, nhất là trường hợp “phạt nguội”. Dù người trực tiếp điều khiển phương tiện là chủ thể chịu trách nhiệm chính, nhưng việc xử lý lại gắn với chủ sở hữu xe. Nếu hợp đồng không quy định cụ thể về thời điểm và phạm vi sử dụng phương tiện, việc xác định người vi phạm khi có thông báo xử phạt sau khi thời gian thuê đã kết thúc có thể trở thành nguyên nhân dẫn đến tranh chấp kéo dài.
Luật sư cũng lưu ý rằng bảo hiểm không phải lúc nào cũng bảo đảm an toàn tuyệt đối. Các hợp đồng bảo hiểm thường kèm theo những điều khoản loại trừ trách nhiệm liên quan đến điều kiện của người lái, mục đích sử dụng xe hoặc quy trình xử lý khi xảy ra sự cố. Nếu rơi vào trường hợp bị loại trừ trách nhiệm bảo hiểm, nghĩa vụ tài chính có thể sẽ chuyển sang cho người thuê xe.
Bên cạnh đó, việc tự ý giao xe cho người khác điều khiển là tình huống khá phổ biến trong các chuyến đi dài và điều này làm gia tăng rủi ro pháp lý. Nếu hợp đồng không cho phép, hành vi trên có thể bị xem là vi phạm nghĩa vụ sử dụng tài sản thuê, khiến việc xác định trách nhiệm khi xảy ra sự cố trở nên phức tạp hơn.
Từ góc độ pháp lý, phần lớn tranh chấp phát sinh không phải do những tình huống đặc biệt, mà thường bắt nguồn từ việc thiết lập giao dịch thiếu chặt chẽ, như hợp đồng không rõ ràng, biên bản bàn giao sơ sài hoặc không có chứng cứ về tình trạng tài sản. Khi đó, rủi ro lớn nhất là các bên không có đủ cơ sở để chứng minh khi sự cố phát sinh.
Vì vậy, để có một kỳ nghỉ lễ an toàn và vui vẻ, luật sư khuyến cáo các bên cần chủ động thiết lập và tuân thủ chặt chẽ các điều kiện ngay từ giai đoạn giao kết cho đến quá trình thực hiện hợp đồng.
Đối với bên cho thuê, cần lập hợp đồng với những điều khoản rõ ràng về thời hạn, quyền và nghĩa vụ của các bên, trong đó phải xác định cụ thể trách nhiệm của người thuê đối với các vi phạm về an toàn giao thông trong thời gian sử dụng xe. Đồng thời, cần lập biên bản bàn giao để ghi nhận tình trạng phương tiện tại thời điểm giao nhận. Bên cho thuê cũng nên thu thập đầy đủ thông tin của người thuê như giấy phép lái xe, thẻ căn cước, số điện thoại, địa chỉ liên hệ; trang bị các thiết bị giám sát như camera hành trình, định vị và chủ động kiểm tra thông tin phạt nguội để kịp thời xử lý.
Ở chiều ngược lại, người thuê xe cần đọc kỹ và ký kết hợp đồng đầy đủ, đặc biệt lưu ý các điều khoản liên quan đến tiền đặt cọc, phạm vi sử dụng, trách nhiệm bồi thường và điều kiện áp dụng bảo hiểm. Khi nhận xe, cần kiểm tra thực tế tình trạng phương tiện, đối chiếu với biên bản bàn giao và chủ động ghi nhận bằng hình ảnh, video để làm căn cứ khi cần thiết.
Trong quá trình sử dụng, người thuê phải tuân thủ các quy định về an toàn giao thông, sử dụng xe đúng mục đích đã thỏa thuận, không tự ý giao xe cho người khác điều khiển nếu chưa được sự đồng ý của bên cho thuê. Đồng thời, cần lưu giữ đầy đủ giấy tờ và phối hợp xử lý kịp thời khi phát sinh vi phạm nhằm hạn chế tranh chấp và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của mình.