Trong bối cảnh thiếu hụt lao động trẻ và áp lực chuyển đổi số, nhiều công trường tại Trung Quốc đã bắt đầu ứng dụng robot xây dựng vào thực tế. Xu hướng này không chỉ thúc đẩy quá trình hiện đại hóa ngành xây dựng truyền thống mà còn mở ra viễn cảnh “robot xây nhà” khi công nghệ 5G ngày càng phổ biến.
Trong nhiều năm, ngành xây dựng Trung Quốc chủ yếu dựa vào lao động thủ công cho các công việc như đổ bê tông, buộc cốt thép hay lắp cốp pha. Tuy nhiên, mô hình này đang bộc lộ nhiều hạn chế, từ năng suất lao động thấp đến nguy cơ tai nạn cao, trong khi hiệu quả sản xuất chưa tương xứng với quy mô của toàn ngành.
Theo Báo cáo giám sát lao động nông thôn năm 2019 của Cục Thống kê Quốc gia Trung Quốc, lực lượng lao động trong lĩnh vực xây dựng đang có xu hướng già hóa. Độ tuổi trung bình của lao động đã tăng lên 40,8 tuổi, trong đó hơn 24% trên 50 tuổi, gây áp lực lớn về nguồn nhân lực cho các công trình.
Bên cạnh đó, giới trẻ Trung Quốc ngày càng ít lựa chọn công việc nặng nhọc tại công trường. Thay vào đó, nhiều người chuyển sang các ngành dịch vụ mới như giao hàng hoặc thương mại điện tử. Theo Viện sĩ Đinh Liệt Vân thuộc Viện Hàn lâm Kỹ thuật Trung Quốc, ngành xây dựng hiện đối mặt với nhiều vấn đề như lãng phí tài nguyên, ô nhiễm môi trường và hiệu suất thấp.
Trong bối cảnh đó, chuyển đổi sang mô hình xây dựng số hóa và thông minh được xem là hướng đi tất yếu. Một bước thử nghiệm đáng chú ý đã diễn ra tại dự án Fengtong Garden của Tập đoàn Country Garden ở tỉnh Quảng Đông. Dự án này được Bộ Nhà ở và Phát triển Đô thị – Nông thôn Trung Quốc chọn làm thí điểm xây dựng thông minh vào đầu năm 2021.
Đây là công trình thương mại đầu tiên triển khai hàng loạt robot xây dựng do Công ty Bozhilin phát triển. Tại công trường, các robot kết cấu, robot hoàn thiện và thiết bị hỗ trợ đảm nhiệm nhiều công việc trước đây do con người thực hiện, như bơm bê tông, mài sàn hay phun sơn.
Một trong những thiết bị nổi bật là máy phân phối bê tông thông minh, phụ trách bơm bê tông cho toàn bộ dự án. Trong khi đó, robot làm sạch sàn tự động giúp thu gom đá và bụi bẩn, cải thiện đáng kể môi trường làm việc.
Ở khu vực tầng hầm, robot mài sàn cao 1,7 m có thể vận hành hoàn toàn tự động theo lệnh từ máy tính bảng, giúp tăng hiệu suất thi công lên gấp ba lần so với phương pháp thủ công, đồng thời giảm lượng bụi phát sinh.
Đối với các công việc nguy hiểm trên cao, robot phun sơn tường ngoài được đưa vào sử dụng với năng suất tối đa khoảng 300 m² mỗi giờ. Tất cả hoạt động của robot đều được kết nối với trung tâm điều hành thông minh để giám sát theo thời gian thực.
Kỹ sư tại công trường có thể theo dõi tình trạng thiết bị và giao nhiệm vụ cho robot từ xa thông qua hệ thống màn hình kỹ thuật số. Tháng 9/2020, dự án Fengtong Garden đã tiếp nhận lô 43 robot thuộc 9 chủng loại khác nhau, đánh dấu bước tiến quan trọng trong mô hình phối hợp giữa người và máy.
Đến tháng 2/2021, Bozhilin đã phát triển 28 loại robot xây dựng và thiết bị thông minh, trong đó 18 loại đã được thí điểm tại hơn 15 dự án với tổng diện tích thi công khoảng 800.000 m².
Chủ tịch Tập đoàn Country Garden, ông Dương Quốc Cường, cho biết mục tiêu dài hạn là công nghiệp hóa quá trình xây dựng nhà ở. “Trước đây công nhân phải di chuyển khắp công trường, nhưng trong tương lai robot sẽ đảm nhận vai trò đó. Chúng tôi muốn sản xuất nhà ở giống như cách ngành công nghiệp ô tô vận hành”, ông nói.
Hiện Bozhilin sở hữu 12 dòng robot chuyên dụng, phục vụ các công đoạn như thi công bê tông, xây gạch và trang trí nội thất. Công ty tập trung phát triển các công nghệ cốt lõi gồm cảm biến, hệ thống dẫn đường, thị giác máy và phần mềm điều khiển.
Tính đến cuối tháng 2/2021, doanh nghiệp này đã nộp hơn 3.000 đơn đăng ký sáng chế và được cấp gần 1.000 bằng sáng chế, trong đó có hơn 260 sáng chế phát minh.
Các chuyên gia nhận định sự xuất hiện của robot có thể trở thành bước ngoặt đối với ngành xây dựng. Trong tương lai, nhiều tòa nhà có thể được “sản xuất” bằng robot thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào sức lao động của con người.
