Tin tứcBạn đã bao giờ đứng trước gương vào buổi sáng, tay cầm bàn chải đánh răng và tự hỏi: "Liệu mình nên đánh răng trước hay sau khi thưởng thức bữa sáng thơm ngon đây?". Có lẽ, từ bé đến giờ, chúng ta đã quen với một trong hai "quy trình" này, thậm chí coi nó như một thói quen bất di bất dịch.
Thế nhưng, khoa học nha khoa hiện đại lại không hoàn toàn nghiêng về một đáp án duy nhất. Thay vào đó, những nghiên cứu uy tín gần đây đã hé lộ những góc nhìn đa chiều và tinh tế hơn về vấn đề này, cho thấy không có một "công thức" chung phù hợp với tất cả mọi người.
"Cuộc chiến" của axit và men răng: Góc nhìn từ các nghiên cứu khoa học
Một trong những yếu tố then chốt được các nhà nghiên cứu nha khoa quan tâm hàng đầu chính là sự tương tác giữa thực phẩm, đặc biệt là các loại có tính axit, với men răng – lớp bảo vệ ngoài cùng vô cùng quan trọng của răng.
Sau một đêm dài, khoang miệng của chúng ta thường có môi trường axit nhẹ do sự tích tụ của vi khuẩn. Bữa sáng, dù là một tách cà phê, một ly nước cam hay thậm chí là trái cây, đều có thể làm tăng nồng độ axit trong miệng.
Một nghiên cứu được công bố trên tạp chí Journal of Dental Research đã chỉ ra rằng, khi men răng tiếp xúc với môi trường axit, nó sẽ trở nên mềm và dễ bị tổn thương hơn.
Nếu chúng ta đánh răng ngay sau khi ăn những thực phẩm có tính axit, các tác động cơ học từ bàn chải có thể gây ra sự mài mòn men răng, dẫn đến tình trạng ê buốt, nhạy cảm và tăng nguy cơ sâu răng về lâu dài.
Nghiên cứu này đã sử dụng kính hiển vi điện tử quét (SEM) để quan sát những thay đổi trên bề mặt men răng sau khi tiếp xúc với axit và sau đó chải răng, cho thấy sự hao mòn đáng kể ở nhóm đánh răng sau khi ăn.
Ngược lại, một nghiên cứu khác trên tạp chí British Dental Journal lại gợi ý rằng việc đánh răng trước bữa ăn có thể mang lại một số lợi ích nhất định. Khi chúng ta đánh răng trước, lớp kem đánh răng chứa fluoride sẽ tạo ra một lớp màng bảo vệ trên bề mặt răng, giúp tăng cường khả năng chống lại sự tấn công của axit từ thực phẩm.
Nghiên cứu này đã tiến hành đo độ pH trong khoang miệng và lượng fluoride trên bề mặt răng ở những người đánh răng trước và sau khi ăn, cho thấy nhóm đánh răng trước có nồng độ fluoride cao hơn sau khi ăn.
Vậy, đâu là "lời giải" cuối cùng từ khoa học?
Mặc dù có những bằng chứng cho thấy lợi ích của việc đánh răng trước bữa ăn trong việc bảo vệ men răng khỏi axit, các nhà nghiên cứu vẫn chưa đưa ra một kết luận thống nhất tuyệt đối.
Lý do là bởi hiệu quả của việc đánh răng còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố khác như loại thực phẩm tiêu thụ, thời gian giữa bữa ăn và việc đánh răng, kỹ thuật đánh răng và loại kem đánh răng sử dụng.
Một nghiên cứu tổng quan hệ thống (systematic review) được công bố trên tạp chí Cochrane Database of Systematic Reviews đã phân tích nhiều nghiên cứu khác nhau về thời điểm đánh răng và sức khỏe răng miệng.
Kết quả cho thấy chưa có đủ bằng chứng mạnh mẽ để khẳng định chắc chắn việc đánh răng trước hay sau bữa ăn mang lại lợi ích vượt trội hơn. Tuy nhiên, các tác giả của nghiên cứu này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc đánh răng đủ thời gian (ít nhất 2 phút), sử dụng kem đánh răng có fluoride và duy trì thói quen đánh răng đều đặn hai lần mỗi ngày.
Một "lời khuyên" linh hoạt và cá nhân hóa
Thay vì cố gắng tìm ra một "quy tắc vàng" duy nhất, các chuyên gia nha khoa hiện đại có xu hướng đưa ra những lời khuyên linh hoạt và cá nhân hóa hơn. Dựa trên những bằng chứng khoa học hiện có, chúng ta có thể cân nhắc một số điểm sau:
- Nếu bạn thường xuyên ăn hoặc uống các loại thực phẩm có tính axit cao: Chờ ít nhất 30 phút sau khi ăn hoặc uống trước khi đánh răng. Trong thời gian này, nước bọt sẽ giúp trung hòa axit và tái khoáng hóa men răng. Nếu bạn muốn làm sạch miệng ngay sau khi ăn, hãy súc miệng bằng nước sạch hoặc nước súc miệng không chứa cồn.
- Nếu bạn không tiêu thụ nhiều thực phẩm có tính axit: Việc đánh răng trước bữa ăn có thể giúp bảo vệ răng khỏi sự tấn công của axit tiềm ẩn và mang lại cảm giác sạch sẽ ngay trước khi bạn thưởng thức đồ ăn.
- Điều quan trọng nhất vẫn là thói quen đánh răng đúng cách và đều đặn: Dù bạn chọn thời điểm nào, hãy đảm bảo bạn đánh răng ít nhất hai lần một ngày, sử dụng kem đánh răng có fluoride và chải răng kỹ lưỡng trong khoảng 2 phút. Đừng quên làm sạch các bề mặt răng, bao gồm cả mặt ngoài, mặt trong và mặt nhai.
